Aktualności

Dlaczego Europa potrzebuje Paktu?

Decyzja o powołaniu Paktu wynikała z konieczności stawienia czoła gwałtownym zmianom strukturalnym na rynku pracy. Do najważniejszych powodów należą:

1. Podwójna transformacja (zielona i cyfrowa). Przejście na gospodarkę neutralną dla klimatu oraz cyfryzacja wymuszają posiadanie nowych kompetencji, bez których pracownicy nie będą w stanie odnaleźć się w nowoczesnych realiach zawodowych.

2. Luki kompetencyjne i niedobory kadr. Wiele sektorów gospodarki zmaga się z brakiem specjalistów o odpowiednich profilach, co osłabia konkurencyjność całej Unii Europejskiej.

3. Wpływ pandemii COVID-19. Kryzys zdrowotny spowodował, że miliony osób utraciły pracę lub musiały zmienić sektor zatrudnienia, co uwypukliło potrzebę posiadania elastycznych mechanizmów przekwalifikowania.

W odpowiedzi na te wyzwania Pakt został powołany jako platforma współpracy różnych podmiotów – pracodawców, organizacji branżowych, instytucji edukacyjnych, partnerów społecznych i władz publicznych – na rzecz rozwoju kompetencji odpowiadających na zmieniające się potrzeby rynku pracy.

Geneza Paktu na rzecz umiejętności

Pakt na rzecz umiejętności został zainaugurowany 10 listopada 2020 r. jako pierwsze działanie przewodnie w ramach Europejskiego programu na rzecz umiejętności (European Skills Agenda). Inicjatywa ta stanowi praktyczne narzędzie realizacji Europejskiego filaru praw socjalnych, który zakłada, że każdy ma prawo do edukacji i uczenia się przez całe życie.

Założenia i cele. Jak działa ta współpraca?

Głównym założeniem Paktu jest przekonanie, że efektywne szkolenie pracowników jest możliwe tylko wtedy, gdy pracodawcy i instytucje edukacyjne połączą siły

Fundamentem Paktu na rzecz umiejętności jest przekonanie, że skuteczne podnoszenie kwalifikacji (upskilling) oraz przekwalifikowanie pracowników (reskilling) wymaga zjednoczenia sił wielu podmiotów. Inicjatywa ta mobilizuje organizacje publiczne i prywatne do podejmowania konkretnych zobowiązań, które pozwolą pracownikom odnaleźć się w realiach transformacji ekologicznej i cyfrowej.

Cztery filary Karty Paktu na rzecz umiejętności

Każda organizacja przystępująca do tej inicjatywy podpisuje Kartę Paktu na rzecz umiejętności i zobowiązuje się tym samym do przestrzegania czterech kluczowych zasad:

1. Promowanie kultury uczenia się przez całe życie – edukacja jest traktowana jako proces ciągły, trwający przez całą karierę zawodową.

2. Budowanie silnych partnerstw na rzecz umiejętności – współpraca między biznesem a sektorem edukacji pozwala tworzyć szkolenia odpowiadające realnemu zapotrzebowaniu rynku.

3. Monitorowanie popytu i podaży oraz przewidywanie potrzeb – aktywne śledzenie zmian gospodarczych pozwala z wyprzedzeniem przygotować kadry do nowych ról zawodowych.

4. Działanie przeciwko dyskryminacji – zapewnienie równych szans i inkluzywności w dostępie do rozwoju zawodowego, ze szczególnym uwzględnieniem grup wrażliwych

Praktyczne wsparcie w ramach Paktu

Współpraca w ramach Paktu opiera się na konkretnej strukturze wsparcia dla jej członków, podzielonej na trzy dedykowane obszary tj. Centrum Sieciowe (Networking Hub), ułatwiające znajdowanie partnerów do wspólnych projektów szkoleniowych oraz promujące wykorzystanie unijnych narzędzi, takich jak Europass czy sieci EURES; Centrum Wiedzy (Knowledge Hub), zapewniające dostęp do webinarów, seminariów oraz bazy najlepszych praktyk i aktualnych polityk UE, co pozwala organizacjom korzystać ze sprawdzonych rozwiązań edukacyjnych oraz Centrum Poradnictwa (Guidance Hub), dostarczające informacji o unijnych i krajowych możliwościach finansowania inwestycji w kadry oraz wskazuje ścieżki współpracy z władzami regionalnymi.

Raport 2025 i konkretne inicjatywy w praktyce

Co roku przygotowywany jest raport z działań Paktu. W sprawozdaniu z 2025 roku podkreślono, że inicjatywa ta zjednoczyła już blisko 4 000 organizacji z całej Unii Europejskiej, co przekłada się na realne wsparcie dla milionów pracowników. Dane statystyczne pokazują, że od 2022 roku z możliwości podnoszenia i zmiany kwalifikacji skorzystało łącznie 10 milionów osób, z czego niemal 4 miliony w samym 2025 roku, a od początku trwania inicjatywy członkowie zainwestowali w rozwój kadr aż 2 miliardy euro, co pozwoliło na opracowanie lub zmodernizowanie ponad 142 tysięcy programów szkoleniowych. Działania Paktu są głównie napędzane przez 20 specjalistycznych partnerstw branżowych, które reprezentują wszystkie najważniejsze gałęzie przemysłu w Unii Europejskiej (takie jak np. budownictwo, motoryzacja czy mikroelektronika).

Wśród wielu inspirujących projektów opisanych w raporcie wyróżnia się między innymi system eLearningPills, opracowany przez firmę BTS. Jest to cyfrowy ekosystem tzw. mikrouczenia się, który oferuje krótkie i intensywne moduły wiedzy („pigułki”) z zakresu kompetencji cyfrowych, przywództwa oraz inkluzywności, co czyni proces podnoszenia kwalifikacji niezwykle dostępnym dla osób o ograniczonym czasie.

Innym przykładem skutecznego działania jest inicjatywa Women in Tech, realizowana w ramach regionalnego partnerstwa w Lizbonie. Program rozwijał u kobiet kompetencje przywódcze i umiejętności związane z wykorzystaniem technologii, łącząc rozwój potencjału liderek z praktycznym zastosowaniem sztucznej inteligencji (AI).

Skutki i realne korzyści dla rynku pracy

Pakt na rzecz umiejętności to projekt, który przynosi już wymierne rezultaty dla gospodarki i samych pracowników. Zapewnia on m.in:

• Realne wsparcie dla milionów Europejczyków. Do końca 2022 roku z działań Paktu skorzystało około 2 mln osób, które podniosły lub zmieniły swoje kwalifikacje zawodowe.

• Modernizację kształcenia. Uczestnicy Paktu udoskonalili lub opracowali ponad 15 500 programów szkoleniowych.

• Inwestycje w kapitał ludzki. Członkowie zainwestowali łącznie 160 mln euro w inicjatywy rozwojowe, a poprzez działania promocyjne udało się dotrzeć do 19 mln Europejczyków.

• Partnerstwa sektorowe. Powstało 18 partnerstw na dużą skalę w strategicznych sektorach (np. mikroelektronika, energia odnawialna, budownictwo), które planują przeszkolić ponad 10 mln osób w nadchodzących latach

Dla osób poszukujących pracy i doradców zawodowych Pakt oznacza lepszą dostępność wysokiej jakości szkoleń oraz większą szansę na znalezienie stabilnego zatrudnienia w sektorach, które obecnie najbardziej potrzebują pracowników.

Podsumowanie

W konsekwencji Pakt stanowi strategiczny instrument konsolidacji sektora publicznego i prywatnego, ukierunkowany na systemową niwelację luk kompetencyjnych w obliczu transformacji cyfrowej i ekologicznej. Poprzez konkretne mechanizmy podnoszenia i zmiany kwalifikacji, inicjatywa ta zapewnia pracownikom niezbędną adaptacyjność zawodową oraz realnie zwiększa ich konkurencyjność na nowoczesnym rynku pracy