Aktualności

Aktywność edukacyjna a plany dalszego rozwoju

Badanie „Nowe czy stare zasady gry na rynku pracy. Bilans Kapitału Ludzkiego 2025/26”, realizowane przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości i Uniwersytet Jagielloński, pokazuje różnicę między dotychczasową aktywnością edukacyjną a deklarowanymi planami na przyszłość.

W grupie osób w wieku 25 - 64 lata ponad trzy czwarte badanych podnosiło swoje kompetencje w ciągu ostatnich 12 miesięcy. Rozwijanie kompetencji zawodowych w kolejnym roku planuje natomiast 32% respondentów. Wśród osób pracujących taką deklarację składa 36%, wśród bezrobotnych – 50%, a wśród nieaktywnych zawodowo  -  21%. PARP wskazuje również, że podejmowaniu nauki sprzyja możliwość praktycznego wykorzystania zdobywanych umiejętności w pracy.

Uczenie się dorosłych w danych europejskich

Inną perspektywę przedstawia analiza Cedefop „Adult education and training: Statistics overview”, opublikowana 31 marca 2026 r. i wykorzystująca m.in. dane z Adult Education Survey 2022. Według Cedefop 25,9% dorosłych w UE-27 chciało uczestniczyć w edukacji i szkoleniach lub zwiększyć częstotliwość takiego uczestnictwa. W tej grupie 10,2% stanowiły osoby, które wcześniej nie uczestniczyły w edukacji lub szkoleniach, ale chciały rozpocząć taką aktywność, a 15,7% -  osoby już uczestniczące, które chciały uczyć się częściej. Dane obejmują także szkolenie w miejscu pracy prowadzone pod kierunkiem innych osób. Jednocześnie 42,4% dorosłych nie uczestniczyło w edukacji i szkoleniach i nie deklarowało chęci podjęcia takiej aktywności.

Potrzeba nauki i bariery w uczestnictwie

Cedefop przygląda się również powodom, dla których dorośli nie uczestniczą w edukacji i szkoleniach. Wśród osób nieuczestniczących 79,5% nie chciało podjąć takiej aktywności, a ponad trzy czwarte tej grupy wskazywało, że nie odczuwa takiej potrzeby. W analizie zwrócono uwagę na znaczenie świadomości własnych potrzeb oraz zdolności do ich oceny. W tym kontekście Cedefop wskazuje również na rolę doradztwa edukacyjnego i zawodowego.

Inna sytuacja dotyczy osób, które chciały się uczyć, lecz napotkały przeszkody. Najczęściej wskazywano harmonogram i brak czasu - 22,8% odpowiedzi. Kolejnymi barierami były powody rodzinne - 14,4% oraz koszty - 13,7%.

Dwa źródła, dwa różne spojrzenia

Danych PARP i Cedefop nie należy bezpośrednio porównywać. BKL pokazuje, jaki odsetek dorosłych w Polsce deklaruje zamiar rozwijania kompetencji zawodowych w ciągu kolejnych 12 miesięcy. Analiza Cedefop dotyczy natomiast uczestnictwa w edukacji i szkoleniach oraz chęci podjęcia lub zwiększenia takiej aktywności w UE-27. Oba źródła pokazują jednak, że na uczestnictwo dorosłych w uczeniu się wpływa więcej niż sama dostępność oferty edukacyjnej. Znaczenie mają również plany zawodowe, możliwość wykorzystania nowych umiejętności, sposób postrzegania własnych potrzeb rozwojowych oraz bariery, które mogą utrudniać udział w edukacji i szkoleniach.

Cedefop zwraca przy tym uwagę, że wraz ze zmianami na rynku pracy może rosnąć rozbieżność między potrzebami kompetencyjnymi a tym, jak postrzegają je sami dorośli. Wśród działań, które mogą wspierać lepsze rozpoznawanie tych potrzeb, wskazuje rozwój i wzmacnianie systemów doradztwa edukacyjnego i zawodowego.

Zapoznaj się z pełnymi wynikami

Więcej danych, informacji o metodologii oraz szerszy kontekst analiz znajdują się w publikacjach źródłowych:

• PARP – Nowe czy stare zasady gry na rynku pracy. BKL 2025/26 
• Cedefop – „Adult education and training: Statistics overview”